Λεμφοσπινθηρογράφημα

 

Λεμφοσπινθηρογράφημα εντόπισης και
ανίχνευσης του λεμφαδένα φρουρού

 

Το ραδιοσημασμένο μικροκολλοειδές τεχνήτιο 99 (Tc-99) χρησιμοποιείται για την προεγχειρητική απεικόνιση αλλά και την διεγχειρητική διερεύνηση του λεμφαδένα φρουρού με την κεφαλή της γ-κάμερας.

Πλεονεκτήματα

Ελαχιστοποίηση της χειρουργικής ιστικής καταστροφής και αποφυγή οι ανεπιθύμητων συνέπειων ατελούς εξαίρεσης των λεμφαδένων.

 

Τεχνικές και Λήψεις

Η προεγχειρητική εντόπιση βασίζεται στο λεμφοσπινθηρογράφημα με τεχνικές SPECT ή SPECT/CT, ενώ η διεγχειρητική εντόπιση πραγματοποιείται με τον φορητό διεγχειρητικό ανιχνευτή (γ probe) και την φορητή γ camera. Ακολουθεί βιοψία του φρουρού λεμφαδένα και αναγνωρίζονται οι ασθενείς με θετικούς λεμφαδένες, ενώ αποφεύγεται η εκλεκτική λεμφαδενεκτομή σε ασθενείς χωρίς λεμφαδενική συμμετοχή. Η βιοψία διενεργείται πρίν ή αμέσως μετά τη βιοψία της βλάβης διότι μετά από την ευρεία εκτομή η αρχιτεκτονική του λεμφαγγειακού συστήματος θα διαταραχθεί.

Λαμβάνονονται λήψεις με στόχο τον ακριβή εντοπισμό του λεμφαδένα φρουρού ως προς το βάθος από την επιφάνεια του σώματος. Λαμβάνονται και καθυστερημένες λήψεις για τον εντοπισμό από λεμφαδένων δεύτερου επιπέδου, δορυφόρων ή παρένθετων μεταστάσεων, ενώ ελέγχονται και άλλες λεμφαδενικές άλυσοι για τυχόν παρουσία άλλων λεμφαδένων φρουρών με ίδια ή ασθενέστερη πρόσληψη του ραδιοφαρμάκου. Όταν η βλάβη εντοπίζεται στον κορμό οι λήψεις περιλαμβάνουν τόσο τις μασχαλιαίες χώρες όσο και τις βουβωνικές λόγω των ποικίλων ζωνών λεμφικής πραοχέτευσης. Για παρένθετους (in-transit) λεμφαδένες λαμβάνονται επιπρόσθετες λήψεις διότι η εύρεση λεμφαδένα φρουρού στην ετερόπλευρη λεμφαδενική ομάδα είναι σπάνια, αλλά πιθανή.

 

Διαδικασία

  1. επιλογή του κατάλληλου ραδιοφαρμάκου (ενδοδερμική έγχυση σεσημασμένου ραδιοϊσοτόπου (Tc-99) γίνεται στο 1,5cm πέριξ της αρχικής βλάβης διαιρεμένου σε 4-6 κλάσματα)
  2. επιλογή της κατάλληλης θέσης χορήγησης (τα μικροκολλιειδή σωματίδια του ισοτόπου προσροφώνται από τα τοπικά υποδερμάτια λεμφαγγεία δια του ενδοθηλίου των λεμφικών τριχοειδών και απομακρύνονται μέσω του λεμφικού συστήματος προς τους πρώτους παροχετεύοντες λεμφαδένες, οπού φαγοκυτταρώνονται από τα μακροφάγα κύτταρα)
  3. επιλογή της κατάλληλης τεχνικής χορήγησης π.χ αριθμός χορηγήσεων, όγκος της χορηγούμενης δόσης και η κατάλληλη δόση (η εμφάνιση επώδυνου λευκωπού πομφού στα σημεία χορηγήσεων σηματοδοτεί την επιτυχία του λεμφοσπινθηρογραφήματος, ενώ ενδέχεται να παρουσιαστεί και έντονο άλγος στην περιοχή της έγχυσης, που διαρκεί λίγα λεπτά)
  4. και τεχνική ανίχνευσης (η πρώτη εστία ταχείας πρόσληψης και κατακράτησης του ραδιοφαρμάκου αντιπροσωπεύει τον λεμφαδένα φρουρό, όμως όταν σκιαγραφούνται περισσότερες της μίας ομάδας λεμφαδένων, ως κύρια οδός θεωρείται εκείνη που σκιαγραφήθηκε ταχύτερα και παρουσίασε τη μεγαλύτερη συγκέντρωση του ραδιοφαρμάκου).

 

 Διάρκεια εξέτασης

 

Η διάρκεια της εξέτασης ποικίλει. Η ακριβής χορήγηση του ραδιοφαρμάκου σε συνδυασμό με την καλή συνεργασία του ασθενούς επιτυγχάνουν την έγκαιρη απεικόνιση του λεμφαδένα φρουρού.

Αστάθμητος παράγοντας είναι η βατότητα του λεμφαγγειακού δικτύου, η οποία διευκολύνεται με τοπικές μαλάξεις ολίγων λεπτών στις περιοχές έγχυσης του ραδιοφαρμάκου.

 

Ανεπιθύμητες ενέργειες

Δεν υπάρχουν.

 

Προετοιμασία ασθενούς 

Δεν απαιτείται ιδιαίτερη προετοιμασία.

 

ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ

 

Indications and contraindications for

SLNB in breast cancer.

Indications and contraindications to

SLNB in melanoma

SLNB in head and neck cancers

SLNB in gastrointestinal cancers.

SLNB in tumours of the female reproductive system

SLNB in tumours of the male reproductive system

 

Λεμφοσπινθηρογράφημα για την διάγνωση λεμφοιδήματος

Ως λεμφοίδημα χαρακτηρίζεται η κλινική εκδήλωση ανεπαρκείας ή διαταραχής παροχέτευσης της λεμφικής κυκλοφορίας με αποτέλεσμα τη συσσώρευση πρωτεϊνών και κυττάρων στον διάμεσο ιστό που εκδηλώνεται με μορφή οιδήματος. Το λεμφικό υγρό που συσσωρεύεται προκαλεί διόγκωση της περιοχής που παρουσιάζει αυτή τη δυσλειτουργία. Tο δέρμα είναι ευαίσθητο και επιρρεπές σε πληγές και μολύνσεις, ενώ με πίεση στο δέρμα εμφανίζεται χαρακτηριστικό εντύπωμα που εξαφανίζεται μετά την παύση της, ενώ στα δάκτυλα των ποδών το σημείο Stemmer είναι θετικό.

 

Διακρίνονται τέσσερα στάδια

Το υποκλινικό στάδιο (στάδιο 0) όπου είναι μειωμένη η λειτουργία του λεμφικού συστήματος χωρίς όμως να εκδηλώνεται πρήξιμο στο άκρο

το πρώτο στάδιο(στάδιο I) όπου το οίδημα είναι φανερό αλλά μειώνεται με την ανύψωση του άκρο

το δεύτερο στάδιο (στάδιο II) όπου το οίδημα δεν είναι πια ζυμώδες δεν μειώνεται με την ανύψωση του άκρου και υπάρχει σκλήρυνση του δέρματος του άκρου

το τρίτο στάδιο(στάδιο III) που το λεμφοίδημα κατατάσσεται πλέον σε μία πιο χρόνια φάση και ονομάζεται ελεφαντίαση.

 

Πλεονεκτήματα

Η ραδιοισοτοπική λεμφαγγειογραφία πιστοποιεί την διάγνωση.

Στην διαφορική διάγνωση περιλαμβάνεται η φλεβική ανεπάρκεια ενώ σε αμφοτερόπλευρο οίδημα περιλαμβάνονται συστηματικά αίτια όπως καρδιακή ανεπάρκεια, νεφρική ανεπάρκεια, υποπρωτειναιμία, μυξοίδημα και άλλες παθήσεις. Ο μαγνητική τομογραφία επικουρικά συμβάλει στην παρακολούθησης της εξέλιξης του λεμφοιδήματος.