Η σπινθηρογραφική απεικόνιση βασικών γαγγλίων εγκεφάλου είναι ένα τεστ πυρηνικής ιατρικής που εξετάζει τη λειτουργία των μεταφορέων ντοπαμίνης στον εγκέφαλο.

Η ντοπαμίνη είναι μια χημική ουσία που είναι σημαντική σε περιοχές του εγκεφάλου που βοηθούν έλεγχος της κίνησης Χρησιμοποιείται συχνά για να βοηθήσει στην ανίχνευση και διάκριση Παρκινσονικών συνδρόμων από άλλες αιτίες τρόμου ή δυσκολίες στην κίνηση.

Μελέτες με τομογραφική γ-κάμερα (SPECT) και ποζιτρονιακή κάμερα (ΡΕΤ)

Mε τη χρήση της μονοφωτονιακής τομογραφίας εκπομπής (SPECT) και της τομογραφίας εκπομπής ποζιτρονίων (ΡΕΤ) πολλές λειτουργικές παράμετροι της ντοπαμινεργικής μεταβίβασης μπορούν να απεικονιστούν in vivo στοχεύοντας στη μελέτη της εκφύλισης της μέλαινας ουσίας με απώτερο σκοπό τη διάγνωση και την παρακολούθηση της έναρξης, της βαρύτητας αλλά και της εξέλιξης της νόσου.
Το κλειδί στη μοριακή απεικόνιση στην πυρηνική ιατρική είναι ο ραδιενεργός ιχνηθέτης, μια ουσία με υψηλή συγγένεια και ειδικότητα για κάποιον υποδοχέα, ο οποίος σημαίνεται με ένα ραδιονουκλίδιο (ραδιενεργό πυρήνα).
Αν και οι εικόνες από το PET παρουσιάζουν καλύτερη διακριτική ανάλυση, η εφαρμογή του SPECT είναι περισσότερο εφικτή τεχνικά και κλινικά. Ωστόσο, το πιο σημαντικό στοιχείο στις τεχνικές απεικόνισης είναι οι ιδιότητες του ραδιοφαρμάκου που χρησιμοποιείται για την απεικόνιση του ντοπαμινεργικού συστήματος.

Ενδείξεις:

Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Πυρηνικής Ιατρικής οι πλέον αποδεκτές ενδείξεις εφαρμογής της απεικόνισης των βασικών γαγγλίων εγκεφάλου με SPECT είναι οι ακόλουθες:

1. Επιβεβαίωση ή αποκλεισμός της ύπαρξης παρκινσονικού συνδρόμου.
2. Πρώιμη διάγνωση των παρκινσονικών συνδρόμων και περαιτέρω διαφορική διάγνωση με κατάλληλα ραδιοφάρμακα.
3. Εκτίμηση της εξέλιξης και της βαρύτητας της νόσου Parkinson.
4. Έρευνα για νευροπροστασία
5. Εκτίμηση του βαθμού αποκλεισμού του D2 υποδοχέα μετά από θεραπεία με νευροληπτικά.
6. Νόσος Huntigton
7. Νόσος Wilson
8. Αδένωμα της υπόφυσης

Εκτός από αυτές τις συχνές ενδείξεις, σήμερα το DaTSCAN χρησιμοποιείται και σε κάποιες άλλες περιπτώσεις, όπως η παρακολούθηση τυχόν νευροπροστατευτικού ρόλου φαρμακευτικής αγωγής στη νόσο Parkinson, η προκλινική διάγνωση σε άτομα υψηλού κινδύνου και η εκτίμηση της άνοιας με σωμάτια Lewy.

Τι πρέπει να γνωρίζει ο ασθενής;

• Η απεικόνιση συνήθως πραγματοποιείται εντός λίγων λεπτών μετά την έγχυση του ιχνηθέτη, αλλά σε ορισμένες ενδείξεις μπορεί να διαρκέσει έως και 1 ½ ώρα και μπορεί να χρειαστεί να επαναληφθεί ξεχωριστές ημέρες.

• Ο ασθενής θα χρειαστεί να παραμείνει σε ήσυχο και σκοτεινό δωμάτιο μετά την τοποθέτηση μιας ενδοφλέβιας γραμμής αλλά και για κάποιο χρονικό διάστημα πριν από την ένεση του ιχνηθέτη (περίπου 10 λεπτά).

• Οι κίνδυνοι ακτινοβολίας είναι σημαντικά μικρότεροι από τις συμβατικές ακτινολογικές διαδικασίες.

• Η ασθενής θα πρέπει να ενημερώσει εάν είναι έγκυος ή αν έχει την υποψία ότι μπορεί να είναι ή εάν θηλάζει.

Το άρθρο Σπινθηρογραφική απεικόνιση βασικών γαγγλίων εγκεφάλου (DaTSCAN, STRIASCAN, IBZM κλπ) εμφανίστηκε πρώτα στο Numed.

Τι είναι το σπινθηρογράφημα οστών

Το σπινθηρογράφημα οστών αποτελεί βασική απεικονιστική μελέτη που βοηθά σημαντικά τον κλινικό ιατρό στην πρώιμη και σωστή διάγνωση των οστικών βλαβών (ανάδειξη περιοχών με παθολογικά αυξημένο ή μειωμένο οστικό μεταβολισμό).

Πλεονέκτημα του σπινθηρογραφήματος των οστών

Το μεγάλο πλεονέκτημα του σπινθηρογραφήματος είναι η δυνατότητα ελέγχου, σε μικρό χρόνο και με μικρότερη επιβάρυνση ακτινοβολίας, ολόκληρου του σκελετού ενώ για την ίδια μελέτη απαιτείται μεγάλος αριθμός ακτινογραφιών.

Το σπινθηρογράφημα οστών γίνεται με μια ολοσωματική λήψη ή υπάρχουν διάφορες σπινθηρογραφικές τεχνικές;

Υπάρχουν:
α) Το κλασικό σπινθηρογράφημα οστών που γίνεται 2 με 3 ώρες μετά την έγχυση του ραδιοφαρμάκου.

β) Το σπινθηρογράφημα οστών 3ων φάσεων με πρώιμες λήψεις αμέσως μετά την ενδοφλέβια χορήγηση, λήψεις στα 5-10 ́ και στις 2-3 ώρες αργότερα.

γ) Το σπινθηρογράφημα 4ων φάσεων, με επιπλέον λήψεις στις 24 ώρες.

Τι προετοιμασία χρειάζεται για το σπινθηρογράφημα

Πριν την εξέταση δεν απαιτείται καμία προετοιμασία.

Το ραδιενεργό φάρμακο χορηγείται ενδοφλέβια και μετά τουλάχιστον 2 ώρες από την χορήγηση εκτελείται η εξέταση. Το διάστημα αυτό ο εξεταζόμενος παραμένει σε στο εργαστήριο της Πυρηνικής Ιατρικής.

Ο ασθενής θα πρέπει να είναι καλά ενυδατωμένος και να ουρεί όσο πιο συχνά μπορεί.

Δεν απαιτείται να διακόψετε τυχόν φαρμακευτική αγωγή που λαμβάνετε.

Ανεπιθύμητες ενέργειες ή παρενέργειες από το σπινθηρογράφημα οστών

Δεν υπάρχουν ανεπιθύμητες ενέργειες ή παρενέργειες από την έγχυση του ραδιοφαρμάκου.

Ο ασθενής μετά την εξέταση  θα είναι ικανός να οδηγήσει ή να συνεχίσει τις καθημερινές του δραστηριότητες.

Επικινδυνότητα ακτινοβολίας ραδιοφαρμάκου

Στα σπινθηρογραφήματα η ακτινοβολία προέρχεται από «ανοικτές πηγές ακτινοβολίας», δηλαδή ουσίες που χορηγούμε στους ασθενείς με ένεση οπότε ο ίδιος ο ασθενείς εκπέμπει ακτινοβολία κατά την διάρκεια της εξέτασης και για κάποιο χρονικό διάστημα μετά από αυτήν. Μεγάλο ποσοστό των ουσιών αυτών αποβάλλεται, συνήθως με τα ούρα, σε σύντομο χρονικό διάστημα ολίγων ωρών. H ακτινοβολία που παραμένει στον οργανισμό εξαφανίζεται σε χρονικό διάστημα διάρκειας επίσης ολίγων ωρών.

Συνιστάται να αποφεύγεται η παρατεταμένη επαφή με μικρά παιδιά και εγκύους για 24 ώρες μετά την έγχυση.

Λήψη κατάλληλου ιστορικού του ασθενούς

Είναι σημαντικό ο πυρηνικός ιατρός να έχει γνώση λεπτομερούς ιστορικού από τον ασθενή πριν την εξέταση.

Επιπρόσθετες πληροφορίες θα λάβει ο ιατρός από τον προσωπικό σας ιατρό.

Είναι σημαντικό να προσκομίσετε τυχόν πρόσφατες απεικονιστικές και αιματολογικές εξετάσεις για συσχέτιση, καθώς και τυχόν παλαιότερο σπινθηρογράφημα οστών προκειμένου να πραγματοποιηθεί σύγκριση.

Κύριες κλινικές ενδείξεις σπινθηρογραφήματος οστών

1. Ανίχνευση οστικού πόνου αγνώστου αιτιολογίας.

2. Πρώιμη ανίχνευση οστικών μεταστάσεων και σταδιοποίηση της νόσου.

3. Follow up μετά από θεραπεία και εκτίμηση της ανταπόκρισης στην θεραπεία.

4. Εκτίμηση πρωτοπαθών οστικών όγκων.

5. Εκτίμηση καλοήθων οστικών όγκων.

6. Πρώιμη ανίχνευση οστικής φλεγμονής και διαφορική διάγνωση οστικής φλεγμονής από φλεγμονή μαλακών μορίων.

7. Έλεγχος επιπλοκών της αρθροπλαστικής (δ/δ λοίμωξη – άσηπτη χαλάρωση).

8. Ανίχνευση της άσηπτης νέκρωσης.

9. Ανίχνευση οστικών κακώσεων οι οποίες δεν είναι εμφανείς στην κλασσική ακτινογραφία (occult κατάγματα) , stress fractures (κατάγματα κοπώσεως), shin splints και παρακολούθηση της πορείας της θεραπείας.

10. Ανίχνευση και εκτίμηση ιερολαγονίτιδας και N. Paget.

11. Εκτίμηση οστικών έμφρακτων σε ασθενείς με δρεπανοκυτταρική αναιμία ή με άλλα υποκείμενα νοσήματα.

12. Εκτίμηση κακώσεων/καταγμάτων σε κακοποιημένα παιδιά.

Η σωστή διάγνωση είναι ουσιαστική διότι καθορίζει πλήρως τον θεραπευτικό χειρισμό

Το σπινθηρογράφημα οστών στην Ογκολογία

Το σπινθηρογράφημα οστών θεωρείται η κυριότερη απεικονιστική τεχνική στην εκτίμηση της οστικής μεταστατικής νόσου συμβάλλοντας:

1. Στην πρώιμη ανίχνευση των εντοπίσεων σε όλη την έκταση του σκελετού.

2. Στη σταδιοποίηση της νόσου και στην επιλογή του θεραπευτικού σχήματος.

3. Στο σχεδιασμό της ακτινοθεραπείας καθορίζοντας την ακριβή θέση και έκταση του πεδίου ακτινοβόλησης.

4. Στο follow up των ασθενών και στην εκτίμηση της ανταπόκρισης της θεραπείας.

5. Στην ανίχνευση περιοχών υψηλού κινδύνου για κατάγματα.

Τι πρέπει οπωσδήποτε να γνωρίζει ο πυρηνικός ιατρός του εργαστηρίου που θα πραγματοποιήσει την εξέταση

Ο ιατρός πριν την έγχυση του ραδιοφαρμάκου θα πρέπει οπωσδήποτε να γνωρίζει:

Για τις γυναίκες πιθανή ύπαρξη εγκυμοσύνης ή θηλασμού.

Για τους άνδρες ασθενείς εάν έχουν πρόβλημα με τον προστάτη τους, ώστε οι οδηγίες να τροποποιηθούν κατάλληλα για την ενυδάτωσή τους.

Διαδικασία του σπινθηρογραφήματος

Μία ειδική κάμερα που ονομάζεται gamma camera (γ-κάμερα) σαρώνει χωρίς επαφή το σώμα σας μετα από την ενδοφλέβια έγχυση του ραδιενεργού φαρμάκου, σε χρόνο ο οποίος καθορίζεται από τον πυρηνικό ιατρό ανάλογα με την τεχνική του σπινθηρογραφήματος. Η κάμερα αυτή απεικονίζει-φωτογραφίζει ολόκληρο το σώμα. Ενδέχεται να ληφθεί επιπλέον μια τομογραφική λήψη (SPECT).  Μέσω ενός υπολογιστή, γίνεται η κατάλληλη επεξεργασία, ώστε να βγει το αποτέλεσμα της εξέτασης.

Το σπινθηρογράφημά μπορεί να εκτελεστεί με εσάς σε καθιστή, όρθια ή ύπτια θέση. Η μέγιστη διάρκεια της εξέτασης στην γ-κάμερα είναι ανάλογα με την περίπτωση σε 20-45 λεπτά.

Συνιστάται να φοράτε άνετα, με χαλαρή εφαρμογή ρούχα και να αφαιρέσετε μεταλλικά αντικείμενα όπως κοσμήματα, κέρματα, ζώνες κ.λ.π. κατά την διάρκεια της εξέτασης.

Μετά την εξέταση

Είναι σημαντικό να ακολουθήσουν οι ασθενείς μετά την έγχυση του ραδιοφαρμάκου και την ολοκλήρωση της εξέτασης συγκεκριμένες οδηγίες ακτινοπροστασίας. Για το λόγο αυτό συνιστάται η αποφυγή στενής και παρατεταμένης επαφής με εγκύους γυναίκες και μικρά παιδιά για 24 ώρες, ώστε να αποφευχθεί η περιττή (έστω και ελάχιστη) έκθεση αυτών στην ακτινοβολία.

Πότε θα λάβει ο ασθενής τα αποτελέσματα των εξετάσεων

Τα αποτελέσματα των εξετάσεων θα είναι διαθέσιμα άμεσα, ενώ υφίσταται και η δυνατότητα αποστολής των αποτελεσμάτων στον προσωπικό σας ιατρό, ωστόσο, αν υπάρξει κάποιο σημαντικό παθολογικό εύρημα, ο πυρηνικός ιατρός θα σας ενημερώσει γι’ αυτό, θα ακολουθήσουν επιπρόσθετες οδηγίες και θα ενημερωθείτε ακόμα και για τις θεραπευτικές επιλογές που είναι κατάλληλες για εσάς.

Keywords Bone Scintigraphy

Bone scan . Bone SPECT/ CT . Bone disease. Gamma Camera. Oncology. breast cancer. prostate cancer. bone tumours. bone dysplasia. paraneoplastic syndromes. hypertrophic pulmonary osteoarthropathy. algodystrophy. polymyalgia. rheumatica. poly(dermato)myositis. osteomalacia. Rheumatological infections. osteoarticular infections. osteomyelitis.septic arthritis. spondylodiscitis. spondylitis. septic loosening. avascular necrosis. osteoarthritis. complex regional pain syndrome type I. Tietze’s syndrome. costochondritis. Paget’s disease. Orthopaedics.  sports. traumatology. periostitis i.e. shin splints. enthesopathies. plantar fasciitis. achilles tendinitis. bursitis. spondylolisthesis acute. subacute spondylolisthesis. radiological occult fractures. insufficiency fractures. osteoporotic vertebral fractures. sacral fracture. femoral head fractures. neck fractures. tibial plateau fractures, tarsal fractures. metatarsal fractures. pseudoarthrosis. periarticularexostosis. bone graft. paediatrics. osteochondritis of the hip. Legg-Calve-Perthes disease. transient synovitis of the hip. osteoid osteoma. battered child syndrome. bone infarction. sickle cell disease. thalassemia.

Το άρθρο Σπινθηρογράφημα Οστών εμφανίστηκε πρώτα στο Numed.

Θεραπευτική αντιμετώπιση
της χρόνιας αρθρίτιδας  με
Ραδιοϋμενόλυση

– Ο πόνος στις αρθρώσεις έχει πολλά ονόματα ( ρευματοπάθεια, χρόνια πολυαρθρίτιδα, οστεοαρθρίτιδα κ.λ.π.), τα δε  αίτια που προκαλούν μια αρθρίτιδα  είναι  επί το πλείστον ακόμα άγνωστα.

Στην ρευματοειδή αρθρίτιδα,  για ακόμα άγνωστους λόγους το ανοσοποιητικό σύστημα στρέφεται κατά του ιδίου ανθρωπίνου σώματος με κύριο στόχο τις αρθρώσεις. Συγκεκριμένα εμφανίζονται έντονα παθολογικές καταστάσεις  στον υμένα που περιβάλει την άρθρωση, ο οποίος διογκώνεται δηλαδή πρήζεται, ενδεχομένως δε με υπερπαραγωγή ενδοαρθρικού υγρού ( ύδραρθρος ). Στη συνέχεια διαβρώνει τους συνδέσμους και διεισδύει   στο χόνδρο  και στα οστά της άρθρωσης με τελικό αποτέλεσμα την πλέον μη αναστρέψιμη καταστροφή  της άρθρωσης.

Αντιθέτως, στην εκφυλιστικού τύπου αρθροπάθεια ( οστεοαρθρίτιδα ), η παθολογική τριβή του χόνδρου η ακόμα και των οστών της άρθρωσης όταν αυτά για άγνωστους ακόμα λόγους αρχίζουν να φθείρονται μπορούν να προκαλέσουν έναν ερεθισμό του υμένα της άρθρωσης (υμενίτιδα ) και κατά συνέπεια τα συμπτώματα μιας  αρθρίτιδας.

Γενικά η θεραπευτική αντιμετώπιση της αρθρίτιδας αποσκοπεί στο  να σταματήσει αυτή η καταστρεπτική εξεργασία στην άρθρωση, να μειωθεί ο πόνος και γενικά τα συμπτώματα του ασθενή και μάλιστα με διαφόρους τρόπους και αποτελέσματα.

Η θεραπεία της ραδιοϋμενόλυσης

Στην τοπική αντιμετώπιση της αρθρίτιδας των άνω και κάτω άκρων ( ώμου, αγκώνα, καρπού, δακτύλων, ισχίου, γόνατος και αρθρώσεις των ποδών συμπεριλαμβανομένων και των δακτύλων) εκτός δηλαδή της σπονδυλικής στήλης,  συμβάλει και η θεραπεία της Ραδιοϋμενόλυσης.

H θεραπεία αυτή είναι γνωστή ήδη από την δεκαετία του 70 και εφαρμόζεται παγκοσμίως σε αντίστοιχα Κέντρα Πυρηνικής Ιατρικής. Στην Γερμανία π.χ. γίνονται  περίπου 65.000 θεραπείες το χρόνο.

Όπως υποδηλώνει και η ονομασία της θεραπείας, η Ραδιοϋμενόλυση αποσκοπεί  στη λύση του υμένα της άρθρωσης, ο οποίος είναι και το επίμαχο σημείο της φλεγμονής, η με άλλα λόγια  στην ανόρθωση αυτού   σε μια φυσιολογικότερη κατάσταση ( ραδιοϋμενόρθωση / Radiosynoviorthesis όπως αλλιώς ονομάζεται). Αυτό επιτυγχάνεται με ενδοαρθρική χορήγηση ενός ραδιοφαρμάκου, το οποίο απορροφάται από τα επιφανειακά κύτταρα του υμένα και διεισδύει έως τη βασική του μεμβράνη. Η ωφέλιμη αυτή ακτινοβόληση του υμένα σε ακτίνα μόνο λίγων χιλιοστών  καταστρέφει τα κύτταρα που προκαλούν και διατηρούν την φλεγμονή με τελικό αποτέλεσμα την ίνωση, δηλαδή τη συρρίκνωση του υμένα. Όταν αυτό επιτευχθεί, συνήθως  μετά την πάροδο ενός χρονικού διαστήματος  ( ορισμένες εβδομάδες ) τότε  μειώνεται, η ακόμα και σταματάει η φλεγμονή

Ανάλογα με την άρθρωση και προς αποφυγή μιας βλάβης στους  πλησιέστερους του υμένα ιστούς χρησιμοποιείται και το ανάλογο ραδιοφάρμακο. Το γεγονός ότι το ραδιοφάρμακο παραμένει στην άρθρωση έως ότου εξασθενήσει η ενέργειά του (μετά από ημέρες ),  αποκλείει τυχόν παρενέργειες και επιπλοκές στον υπόλοιπο οργανισμό του σώματος .Επίσης μελέτες έδειξαν ότι δεν απορροφάται από τα κύτταρα του χόνδρου και του οστού, τα οποία δεν βλάπτονται από την θεραπεία της Ραδιοϋμενόλυσης. Αντιθέτως είναι γνωστό ότι τουλάχιστον στη ρευματοπάθεια με την καταστολή της φλεγμονής  αποφεύγεται  και η καταστροφή του χόνδρου και των οστών της άρθρωσης.

Όσον αφορά την ακτινοβόληση του υπόλοιπου, δηλαδή εκτός του υμένα σώματος, η ολοσωματική δόση κατά την θεραπεία στην άρθρωση του γόνατος όπου γίνεται με το  ραδιοϊσότοπο ( Υ-90  ),  εκτιμάται στο περίπου 1/20 της απορροφούμενης δόσης από μια αξονική τομογραφία.

Συνήθως επαρκεί μια μόνο συνεδρία και σε λίγες μόνο περιπτώσεις κρίνεται απαραίτητη μια επανάληψη της θεραπείας.

Γενικά η θεραπεία της Ραδιοϋμενόλυσης είναι μια απλή διαδικασία με σχετικά  μικρή επιβάρυνση του ασθενή και με λιγοστές παρενέργειες και επιπλοκές.

Απαραίτητη προϋπόθεση,  εκτός βέβαια από την  ανάλογη εκπαίδευση και εμπειρία του πυρηνικού ιατρού που διεξάγει την θεραπεία,  είναι να έχει τεθεί   η σωστή ένδειξη για την διεξαγωγή της.

Το πού και πότε, όπως και το πώς μπορεί και πρέπει  να εφαρμοστεί η θεραπεία της Ραδιοϋμενόλυσης   κρίνεται από τον θεραπευτή ιατρό, ο οποίος είναι και υπεύθυνος για τη συγκεκριμένη θεραπεία, συνήθως μετά από μια κλινική εξέταση και τις απαραίτητες εξετάσεις.

Στην καλύτερη περίπτωση, και προς όφελος του ασθενή υπάρχει μια συνεργασία του ιατρού που παρακολουθεί τον ασθενή με τον πυρηνικό ιατρό.

Εφαρμογές

 Αρχικά η Ραδιοϋμενόλυση  εφαρμοζόταν σαν μια τοπική θεραπεία στην ρευματοειδή αρθρίτιδα, όπου υπάρχει έως σήμερα και η μεγαλύτερη εμπειρία.

Επειδή  η φλεγμονή στη ρευματοειδή αρθρίτιδα εστιάζεται στον υμένα της άρθρωσης και η ραδιοϋμενόλυση δρα επ ’αυτού,  τα καλύτερα αποτελέσματα της θεραπείας αναφέρονται στη ρευματοπάθεια με μείωση της φλεγμονής, δηλαδή βελτίωση των αντίστοιχων συμπτωμάτων έως και κατά 90%, και μάλιστα για πολλά χρόνια. Η αποτελεσματικότητά της μειώνεται ανάλογα με το βαθμό της εκφύλισης των οστών. Για αυτό το λόγο συνιστάται η εφαρμογή της κυρίως στα αρχόμενα στάδια της ρευματοπάθειας και όχι όταν έχουν επέλθει οι μη αναστρέψιμες οστικές αλλοιώσεις.

Συνήθως  η θεραπεία εφαρμόζεται όταν μια  συστηματική φαρμακευτική αγωγή για τουλάχιστον 3 έως 6 μήνες  δεν επαρκεί, η λόγω παρενεργειών δεν είναι δυνατόν να συνεχιστεί. Έτσι, αντί να επιβαρυνθεί επιπλέον ο οργανισμός του ανθρώπου με περισσότερα φάρμακα μπορεί να αντιμετωπιστούν οι αρθρώσεις που επιμένουν με την Ραδιοϋμενόλυση. Τα ίδια περίπου αποτελέσματα αναφέρονται και για τις υπόλοιπες αυτοάνοσες αρθρίτιδες ( ψωριασική – και  αγκυλοποιητική αρθρίτιδα ).

Στην οστεοαρθρίτιδα, όπου τελευταία εφαρμόζεται η θεραπεία της Ραδιοϋμενόλυσης με μεγαλύτερη συχνότητα, τα αποτελέσματα είναι  λιγότερο καλά.

Αποφασιστική σημασία για τη χρονική διάρκεια του αποτελέσματος της Ραδιοϋμενόλυσης στην οστεοαρθρίτιδα έχει ο βαθμός των χόνδρινων και οστικών εκφυλίσεων της άρθρωσης ,  το οποίο   φαίνεται συνήθως σε μια ακτινολογική εξέταση. Έτσι ενώ στην αρχόμενη οστεοαρθρίτιδα τα αποτελέσματα είναι καλά έως πολύ καλά  ( αναφέρεται  βελτίωση του πόνου και γενικά των συμπτωμάτων κατά περίπου 60-80 % ) και μάλιστα για σχετικά μεγάλο χρονικό διάστημα, σε προχωρημένες εκφυλίσεις η χρονική διάρκεια της βελτίωσης είναι περιορισμένη.

Για αυτό το λόγο  η θεραπεία της Ραδιοϋμενόλυσης δεν μπορεί να αντικαταστήσει μια αρθροπλαστική π.χ. ισχίου ή γόνατος και γενικά δεν ενδείκνυται όταν η άρθρωση είναι σε μεγάλο βαθμό κατεστραμμένη.

Όμως υπάρχουν οστεοαρθρίτιδες σε αρθρώσεις που μια αντικατάσταση της άρθρωσης δεν είναι δυνατή και μια χρόνια αντιφλεγμονώδη θεραπεία είναι βλαπτική στην υγεία του ασθενή.

Η Ραδιοϋμενόλυση ενδείκνυται ακόμα και σε φλεγμαίνουσες επώδυνες καταστάσεις μετά από  αρθροπλαστική  γόνατος.

Συχνή εφαρμογή με καλά αποτελέσματα έχει η  θεραπεία  και στη λεγόμενη περιαρθρίτιδα ώμου, στις εκφυλιστικής αιτιολογίας αρθρίτιδες  των δακτύλων, όπως και στις αρθρώσεις των ποδών, όπου οι θεραπευτικές δυνατότητες είναι περιορισμένες.

Μια ιδιαίτερη εφαρμογή της Ραδιοϋμενόλυσης είναι στην αιμορροφιλική αρθρίτιδα. Σε ασθενείς, κυρίως μικρής ηλικίας που πάσχουν από αιμοφιλία λόγω της διαταραχής πήξης του αίματος, μπορεί με την επιβάρυνση της άρθρωσης  να παρουσιαστεί αιμορραγία μέσα στην άρθρωση με την εικόνα μιας αρθρίτιδας. Επειδή δε αυτοί οι λεγόμενοι  αίμαρθροι τείνουν συχνά να υποτροπιάζουν, εύκολα επέρχεται μια μη αναστρέψιμη καταστροφή της άρθρωσης.

Η θεραπευτική δράση της Ραδιοϋμενόλυσης σε αυτές τις περιπτώσεις οφείλεται στην σκλήρυνση των αγγείων οπότε και μειώνεται η πιθανότητα μιας αιμορραγίας στην άρθρωση.

Δυστυχώς στην Ελλάδα η θεραπεία της Ραδιοϋμενόλυσης είναι ακόμα σχεδόν άγνωστη, αν και  νομοθετικά έχει προβλεφθεί καθώς και κοστολογηθεί όπως οι λοιπές ιατρικές πράξεις.

Αν και με  την Ραδιοϋμενόλυση δεν μπορεί να θεραπευτούν οι ακόμα έως και σήμερα μη ιάσιμες παθήσεις της ρευματοπάθειας και της οστεοαρθρίτιδας, μπορούν όμως να μειωθούν σημαντικά τα συμπτώματα του ασθενή όπως και να βελτιωθεί η κινητικότητα των αρθρώσεων που πάσχουν και μάλιστα για μεγάλο χρονικό διάστημα. Η ελάχιστη επιβάρυνση του ασθενή κατά την διεξαγωγή της Ραδιοϋμενόλυσης, η δυνατότητα  επανάληψης αυτής, όπως και οι λίγες  πιθανές παρενέργειες ή επιπλοκές της, όταν αυτή διεξάγεται από έμπειρους ιατρούς, την κάνουν ακόμα πιο ενδιαφέρουσα και δελεαστική για την εφαρμογή της.

Με σκοπό πάντοτε το όφελος του ασθενή και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής του, η θεραπεία της Ραδιοϋμενόλυσης  όταν εφαρμοστεί  σωστά, δηλαδή όπου και όταν πρέπει, μπορεί να είναι μια εναλλακτική η συμπληρωματική θεραπεία στην τοπική αντιμετώπιση της επώδυνης αρθρίτιδας, όπως εξάλλου  είναι ευρέως παγκοσμίως αποδεκτή .

Για περισσότερες πληροφορίες καλέστε στο τηλεφωνικό μας κέντρο   210 8981 734

Το άρθρο Θεραπευτική αντιμετώπιση της χρόνιας αρθρίτιδας εμφανίστηκε πρώτα στο Numed.

Απεικόνιση με Γάλλιο-67
Το πρώτο ραδιοφάρμακο που χρησιμοποιήθηκε και χρησιμοποιείται έως σήμερα ευρέως για την απεικόνιση όγκων και φλεγμονών είναι το 67Ga (γάλλιο-67) – citrate. Το Γάλλιο-67 συμβάλλει στην απεικόνιση όγκων (όπως τα λεμφώματα, ο καρκίνος του πνεύμονα, ο ηπατοκυτταρικός καρκίνος, το κακόηθες μελάνωμα, οι καρκίνοι του γεννητικού συστήματος, ραβδομυοσάρκωμα, τα νεοπλάσματα της κεφαλής και του αυχένα, το νευροβλάστωμα, καθώς και όγκων μαλακών μορίων όπως τα σαρκώματα).
Ιδιαίτερη είναι η συμβολή του στην απεικόνιση φλεγμαινόντων ιστών (σε παθήσεις όπως η σαρκοείδωση, η οστεομυελίτιδα και τα αποστήματα), στις καρδιακές λοιμώξεις (ενδοκαρδίτιδα, μυοκαρδίτιδα, περικαρδίτιδα), στις επιμολύνσεις μοσχευμάτων, αποστήματα (π.χ. ήπατος, νεφρών), στις μυκητιάσεις και στις παθήσεις των νεφρών (πυελονεφρίτιδα, περινεφρικό απόστημα, φλεγμονώδης διάμεση νεφρίτιδα).

Πλεονέκτημα
Συμβάλλει σημαντικά στη σταδιοποίηση της νόσου, στην εκτίμηση του θεραπευτικού αποτελέσματος και στην πρόγνωση των ασθενών.

Διαδικασία εξέτασης
Ανάλογα με την πάθηση του ασθενούς καθορίζεται και το πρωτόκολλο απεικόνισης.

Αν πρόκειται για ανίχνευση νεοπλασιών, οι απεικονίσεις επαναλαμβάνονται 48 και 72 ώρες μετά τη χορήγηση του ραδιοφαρμάκου.

Για ανίχνευση φλεγμονών, οι απεικονίσεις πραγματοποιούνται 24, 48 και 72 ώρες μετά τη χορήγηση του ραδιοφαρμάκου.

Δόση ακτινοβολίας
Η δόση στον ασθενή κυμαίνεται από 25mSv έως 40mSv ανάλογα με την πάθηση του ασθενούς που πρόκειται να διερευνηθεί.

Oδηγίες
Για 4 ημέρες μετά τη χορήγηση μην έρθετε σε επαφή με εγκύους και μικρά παιδιά.
Κρατάτε απόσταση ασφαλείας ενός μέτρου από τους άλλους και ιδίως από νέες γυναίκες που είναι σε αναπαραγωγική ηλικία.
Αποφύγετε να κάνετε ταξίδια μεγαλύτερης διάρκειας των 2 ωρών με μέσα μαζικής μεταφοράς.

Τις πρώτες 24 ώρες μετά τη χορήγηση:

α. Πίνετε πολλά υγρά (πάνω από 2,5 λίτρα την ημέρα).
β. Προσέχετε στη χρήση της τουαλέτας.
– Οι άντρες εξεταζόμενοι να κάνετε χρήση της τουαλέτας καθιστοί.
– Τραβάτε 2 φορές το καζανάκι.
– Σε περίπτωση που για οποιοδήποτε λόγο λερωθεί η τουαλέτα με ούρα καθαρίζετε αυτά με απορροφητικό χαρτί, πετάξτε τα χαρτιά στην λεκάνη και τραβήξτε 2 φορές το καζανάκι. Πλένετε καλά τα χέρια σας.
γ. Σε περίπτωση που ρούχα λερωθούν με ούρα θα πρέπει να πλυθούν χωριστά.
δ. Αποφύγετε την σεξουαλική επαφή (με σκοπό την τεκνοποίηση) για 4 ημέρες.
Όλες οι παραπάνω συστάσεις είναι πιο αυστηρές όταν νέοι άνθρωποι βρίσκονται στο κοντινό σας περιβάλλον σας και ειδικά γυναίκες σε αναπαραγωγική ηλικία.

Ενδείξεις

1.  Εντοπισμός της πηγής πυρετού σε περιπτώσεις πυρετού άγνωστης προέλευσης (FUO)
2. Σαρκοείδωση
3. Φυματίωση
4. Οπισθοπεριτοναϊκή ίνωση
5. Πνευμονική τοξικότητα που προκαλείται από τη βλεομυκίνη και την αμιωδαρόνη
6. Σπονδυλική οστεομυελίτιδα
7. Αρθρίτιδα
8. Ελκώδης κολίτιδα
9. Λεμφώματα – μη ειδικός παράγοντας απεικόνισης όγκου (χρησιμοποιήθηκε σε λεμφώματα στο παρελθόν, πριν από την εμφάνιση του F-18 FDG PET-CT)
10. Βρογχογενές καρκίνωμα
11. Εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση
12. Διάμεση νεφρίτιδα
13. Πνευμονοκονίαση

Ορισμένες από τις ενδείξεις του 67Ga με μια γρήγορη ματιά

Φλεγμονές – Λοιμώξεις
Το σπινθηρογράφημα κυρίως με 67Ga χρησιμεύει στη διάγνωση και παρακολούθηση αρκετών νοσημάτων με πνευμονικές εντοπίσεις, όπως η σαρκοείδωση, οι άτυπες πνευμονίες, οι φλεγμονώδεις βλάβες, οι ευκαιριακές λοιμώξεις σε ασθενείς με AIDS, καθώς και στη διερεύνηση πυρετού αγνώστου αιτιολογίας.

Σαρκοείδωση
Η πολυσυστηματική διαταραχή αγνώστου αιτιολογίας που καλείται σαρκοείδωση, χαρακτηρίζεται από τη συνάθροιση λεμφοκυττάρων και μονοπύρηνων φαγοκυττάρων που επάγουν το σχηματισμό μη τυροειδοποιηθέντων επιθηλιοειδών κοκκιωμάτων με δευτεροπαθή αποδόμηση του φυσιολογικού ιστού ή της ανατομίας και λειτουργίας των οργάνων. Είναι νόσος με πολυσυστηματική ανάπτυξη κοκκιωματώδους ιστού, που μοιάζει με τον φυματιώδη ιστό (φυμάτιο) πλην τυρεοειδοποιήσεως.

Ο ρόλος του Γαλλίου-67 στη σαρκοείδωση

Με το σπινθηρογράφημα με Γαλλιο-67 οι προσβεβλημένοι ιστοί και τα όργανα απεικονίζονται στην ενεργό φάση.

Συγκεκριμένα απεικονίζονται τα χαρακτηριστικά σημεία “panda” και “lambda” όπου το σημείο “panda” είναι η απεικόνιση του προσώπου του ζώου panda λόγω της πρόσληψης του γάλλιου από τις παρωτίδες και τους δακρυικούς αδένες, ενώ το σημείο “lambda” είναι η απεικόνιση των παλαιών λεμφαδένων που σχηματίζουν το ελληνικό γράμμα λ.

Το σπινθηρογράφημα με Γαλλιο-67 συμβάλλει στη διαφορική διάγνωση από την εν τω βάθει μυκητιασική λοίμωξη, από τη μυκοβακτηριδιακή λοίμωξη και από το δερματικό λέμφωμα. Συμβάλλει επίσης στον εντοπισμό των προσβεβλημένων οργάνων, στη διάγνωση της μεμονωμένης εξωθωρακικής σαρκοείδωσης, καθώς επίσης και στη παρακολούθηση της θεραπευόμενης πνευμονικής σαρκοείδωσης.

Πυρετός αγνώστου αιτιολογίας
Οι αιτίες που προκαλούν πυρετό αγνώστου αιτιολογίας διακρίνονται σε 5 μεγάλες κατηγορίες (λοιμώξεις, φλεγμονές μη λοιμώδους αιτιολογίας, νεοπλάσματα, φάρμακα κι άλλες σπάνιες περιπτώσεις). Η ιδιότητα του 67Ga να συγκεντρώνεται τόσο σε φλεγμονές όσο και σε νεοπλάσματα είναι χρήσιμη για την ανίχνευση της αιτίας που προκαλεί το εμπύρετο.

Ασθενείς με AIDS
Το σπινθηρογράφημα με 67Ga εφαρμόζεται αρκετά συχνά στη διερεύνηση των ευκαιριακών λοιμώξεων ασθενών με AIDS, όπως η πνευμονία από Pneumonocystis Carini (χαρακτηριστική είναι η αμφοτερόπλευρη διάχυτα αυξημένη συγκέντρωση του 67Ga στους πνεύμονες ενώ η ακτινογραφία θώρακος είναι συχνά αρνητική), η λοίμωξη από κυτταρομεγαλοϊό (η συγκέντρωση στους πνεύμονες είναι μικρότερης έντασης ενώ παρατηρείται και συγκέντρωση του 67Ga στους πυλαίους λεμφαδένες, στους οφθαλμούς, στα νεφρά/επινεφρίδια και στο έντερο), βακτηριακές λοιμώξεις, φυματίωση και λοιμώξεις από άτυπα μυκοβακτηρίδια.

Φυματίωση
Το 67Ga συγκεντρώνεται σε ενεργό φυματίωση, γεγονός που επιτρέπει την εκτίμηση πιθανής επανενεργοποίησης της νόσου, καθώς και της ανταπόκρισης στη θεραπεία. Με το σπινθηρογράφημα απεικονίζονται τόσο οι πνευμονικές όσο και οι εξωπνευμονικές εντοπίσεις της νόσου.
Άλλες λοιμώδεις – φλεγμονώδεις παθήσεις στις οποίες έχει χρησιμοποιηθεί η σπινθηρογραφική απεικόνιση με 67Ga είναι καρδιακές λοιμώξεις (ενδοκαρδίτιδα, μυοκαρδίτιδα, περικαρδίτιδα), επιμολύνσεις μοσχευμάτων, αποστήματα (π.χ. ήπατος, νεφρών), μυκητιάσεις και παθήσεις των νεφρών (πυελονεφρίτιδα, περινεφρικό απόστημα, φλεγμονώδης διάμεση νεφρίτιδα).

“Ιδιαίτερα σημαντική συμβολή του γαλλίου-67 στην εκτίμηση της ανταπόκρισης”

Το σπινθηρογράφημα με 67Ga χρησιμεύει και στην εκτίμηση της ανταπόκρισης στη θεραπευτική αγωγή. Η μείωση της έντασης των ευρημάτων στην απεικόνιση με 67Ga είναι στοιχείο υποχώρησης της λοίμωξης.

Οστεομυελίτιδα
Πρόκειται για φλεγμονή μαλακών μορίων με οστική συμμετοχή . Είναι συχνή στα παιδιά (αλλά και στους ενήλικες μετά από αρθροπλαστική, κατάγματα και σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη. Οι κυριότερες θέσεις εντόπισης είναι οι κατά γόνυ αρθρώσεις, οι ποδοκνημικές αρθρώσεις, το βραχιόνιο οστό και το οστό της πτέρνας.

Ο ρόλος του Γαλλίου-67 στην οστεομυελίτιδα

Με το σπινθηρογράφημα με Γαλλιο-67 αναδεικνύονται οι φλεγμονές τόσο των μαλακών μορίων όσο και των οστών.
Η διάγνωση της οξείας οστεομυελίτιδας βασίζεται στην σύγκριση του με το σπινθηρογράφημα οστών όπου στις πρώιμες λήψεις (6 ή 24 ώρες μετά τη χορήγηση) θα αναδειχθεί παθολογικά αυξημένη συγκέντρωση του Γαλλίου-67 στην ύποπτη περιοχή, αν πρόκειται για οστεομυελίτιδα.
Με το σπινθηρογράφημα με Γαλλιο-67 εκτιμάται η πορεία του ασθενούς, αφού η καθήλωσή του στην προσβεβλημένη περιοχή μειώνεται όσο η φλεγμονή υποχωρεί, ενώ διατηρείται υψηλή σε περίπτωση υποτροπής.
Ο συνδυασμός του σπινθηρογραφήματος οστών τριών φάσεων και του σπινθηρογραφήματος με 67Ga συμβάλλει σημαντικά στη διάκριση μεταξύ οστεομυελίτιδας και κυτταρίτιδας, μεταξύ ενεργού και ανενεργού οστεομυελίτιδας, καθώς και στον ακριβή εντοπισμό της εστίας της λοίμωξης. Ο συνδυασμός των δύο ραδιοϊσοτοπικών απεικονίσεων είναι ιδιαίτερα χρήσιμος όταν υπάρχει και άλλη αιτία (όπως κάταγμα ή ορθοπεδική επέμβαση) που να δικαιολογεί την αυξημένη συγκέντρωση του ραδιοφαρμάκου στο σπινθηρογράφημα οστών. Η αυξημένη πρόσληψη του 67Ga σε μία οστική περιοχή που δεν εμφανίζει αυξημένη συγκέντρωση του ραδιοφαρμάκου στο κλασσικό σπινθηρογράφημα οστών είναι χαρακτηριστική οστεομυελίτιδας. Η ύπαρξη οστεομυελίτιδας έχει αυξημένη πιθανότητα και στις περιπτώσεις όπου η ένταση της σπινθηρογραφικής απεικόνισης στο σύνηθες σπινθηρογράφημα οστών υπολείπεται αυτής στο σπινθηρογράφημα με 67Ga. Επιπλέον σε χρόνια οστεομυελίτιδα η αυξημένη συγκέντρωση 67Ga είναι εύρημα ενεργού λοίμωξης.

Αρθρίτιδες
Το 67Ga συμβάλλει στην πλέον ολοκληρωμένη εκτίμηση των αρθρίτιδων. Το 67Ga συγκεντρώνεται στην περιοχή της φλεγμονής και φαίνεται ότι ο βαθμός συγκέντρωσης σχετίζεται τόσο με την ένταση της φλεγμονώδους εξεργασίας όσο και με τα κλινικά συμπτώματα της αρθρίτιδας.

Λεμφώματα
Πρόκειται για αιματολογική κακοήθεια που προσβάλλει το λεμφικό σύστημα, δηλαδή τους λεμφαδένες ή τον σπλήνα ή ακόμα και τον μυελό των οστών, καθώς επίσης και άλλα όργανα, όπως είναι το στομάχι, το έντερο, ο πνεύμονας, ο εγκέφαλος και τα οστά.

Ο ρόλος του Γαλλίου-67 στα Λεμφώματα
Η έγκαιρη διάγνωση της υποτροπής ή της προόδου της νόσου, η πρόγνωση των ασθενών, καθώς και η πρόβλεψη και η εκτίμηση της ανταπόκρισης στη θεραπευτική αγωγή αποτελούν πολύτιμη γνώση η οποία παρέχεται στον κλινικό ιατρό με το σπινθηρογράφημα με Γαλλιο-67. Σημαντική είναι η συμβολή του σπινθηρογραφήματος με 67Ga στη διαφορική διάγνωση βιώσιμου νεοπλασματικού από νεκρωμένο ιστό όταν απεικονίζεται με τον ακτινολογικό έλεγχο (CT, MRI) υπολειπόμενη μάζα, καθώς και στην εκτίμηση της διήθησης λεμφαδένων ειδικά όταν απεικονίζονται ακτινολογικά με αυξημένο μέγεθος, στοιχείο όμως που συχνά οφείλεται σε αντιδραστική υπερπλασία.

Ανάλογη είναι και η συμβολή του Γαλλίου-67 σε άλλες κακοήθειες (όπως στον καρκίνο του πνεύμονα, στο ηπάτωμα, στο κακόηθες μελάνωμα κ.α.). Να σημειωθεί πως το 67Ga απεικονίζει όγκους και φλεγμονές στους πνεύμονες ανάλογα με όσα ισχύουν και σε άλλα όργανα του σώματος.

Καλοήθεις όγκοι
Το 67Ga έχει αυξημένη συγκέντρωση στους κακοήθεις όγκους (εκτός του χονδροσαρκώματος) ενώ αντίθετα η πρόσληψή του στους καλοήθεις όγκους είναι μηδαμινή. Το σπινθηρογράφημα με 67Ga μπορεί να χρησιμεύσει στην καλύτερη οριοθέτηση της κακοήθους βλάβης, στην ανίχνευση μεταστάσεων και στην εκτίμηση της ανταπόκρισης στη θεραπευτική αγωγή. Η μείωση της πρόσληψης του ραδιοφαρμάκου στον όγκο είναι κριτήριο καλής ανταπόκρισης και το αντίθετο.

Keywords: Gallium Citrate Ga 67, Tumour Imaging, Procedure Guidelines, Indications

Βιβλιογραφία
1. Κατρίτσης Ε.Δ. και Παπαδόπουλος Ν.Ι., “Ανατομική του Ανθρώπου” (Τόμος 3ος), Αθήνα : Λίτσας,1986
2. Π. Α. Γεωργούλιας – Ν.Σ. Καρκαβίτσας, “Πυρηνική Ιατρική και Στεφανιαία Νόσος”, Αθήνα: Επιστημονικές Εκδόσεις Παρισιάνου ΑΕ, 2004.
3. Gravanis M.B., “Cardiovascular Disorder : Pathogenesis and Pathophysiology”,St. Louis : Mosby,1993
4. Iskandrian AMI E. and Garcia Ernest V. “Nuclear Cardiac Imaging. Principles and Applications, 5th Edition”, OxfordUniversity Press, 2015
5. Saha B.E., “Physics and Radiology of Nuclear Medicine”, New York : Springer Verlag,1993
6. Coleman R.E., et. al., “The Radiology Clinics of North America-Nuclear Medicine”, Philadelphia : W.B. Saunders Company,1993
7. Τhe Medicine Publishing Foundation Symposium Series, “Myocardial Perfusion Imaging: an Update”, London : the Medicine Publishing Foundation,1994 Gerson M.C., “Cardiac Nuclear Medicine”, (3rd ed) McGram Hill, 1997
8. I.P.C. Murray P.J.Ell, “Nuclear Medicine in Clinical Diagnosis and Treatment”, (3d ed) Hong Kong: Harcourt Broce and Co Ltd, 2004
9. E. Gordon DePuey, Ernest V. Garcia and Daniel S. Berman, “Cardiac SPECT Imaging”, Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins, 2001

Το άρθρο Ολόσωμο σπινθηρογράφημα με Γάλλιο-67 (Gallium-67) εμφανίστηκε πρώτα στο Numed.

Τι είναι οι λεμφαδένες;

Οι λεμφαδένες είναι μικρά στρογγυλά όργανα που αποτελούν μέρος του λεμφικού συστήματος του σώματος. Το λεμφικό σύστημα είναι μέρος του ανοσοποιητικού συστήματος. Αποτελείται από ένα δίκτυο αγγείων και οργάνων που περιέχει λέμφο, ένα διαυγές υγρό που μεταφέρει λευκά αιμοσφαίρια που καταπολεμούν τις λοιμώξεις καθώς και υγρά και άχρηστα προϊόντα από τα κύτταρα και τους ιστούς του σώματος. Σε ένα άτομο με καρκίνο, η λέμφος μπορεί επίσης να μεταφέρει καρκινικά κύτταρα που έχουν αποκοπεί από τον κύριο όγκο.

Ανατομία του λεμφικού συστήματος, που δείχνει τα λεμφαγγεία και τα λεμφικά όργανα, συμπεριλαμβανομένων των λεμφαδένων, των αμυγδαλών, του θύμου, του σπλήνα και του μυελού των οστών. Το επάνω ένθετο δείχνει τη δομή ενός λεμφαδένα και τα λεμφαγγεία, με βέλη που δείχνουν πώς η λέμφος και τα κύτταρα του ανοσοποιητικού που ονομάζονται λεμφοκύτταρα μετακινούνται μέσα και έξω από τον λεμφαδένα. Το κάτω ένθετο δείχνει ένα κοντινό πλάνο του μυελού των οστών.

Η λέμφος φιλτράρεται μέσω των λεμφαδένων, οι οποίοι βρίσκονται ευρέως σε όλο το σώμα και συνδέονται μεταξύ τους με λεμφαγγεία. Ομάδες λεμφαδένων βρίσκονται στο λαιμό, τις μασχάλες, το στήθος, την κοιλιά και τη βουβωνική χώρα. Οι λεμφαδένες περιέχουν λευκά αιμοσφαίρια (λεμφοκύτταρα Β και Τ λεμφοκύτταρα) και άλλους τύπους κυττάρων του ανοσοποιητικού συστήματος. Οι λεμφαδένες παγιδεύουν βακτήρια και ιούς, καθώς και ορισμένα κατεστραμμένα και μη φυσιολογικά κύτταρα, βοηθώντας το ανοσοποιητικό σύστημα να καταπολεμήσει τις ασθένειες.
Πολλοί τύποι καρκίνου εξαπλώνονται μέσω του λεμφικού συστήματος και ένα από τα πρώτα σημεία εξάπλωσης για αυτούς τους καρκίνους είναι οι κοντινοί λεμφαδένες.

Τι είναι ο φρουρός λεμφαδένας;

Ως φρουρός λεμφαδένας ορίζεται ο πρώτος λεμφαδένας στον οποίο τα καρκινικά κύτταρα δύναται να εξαπλωθούν από έναν πρωτοπαθή όγκο. Μερικές φορές, μπορεί να υπάρχουν περισσότεροι από ένας φρουροί λεμφαδένες.

Τι είναι η βιοψία φρουρού λεμφαδένα;

Η βιοψία φρουρού λεμφαδένα (SLNB) είναι μια διαδικασία κατά την οποία ο λεμφαδένας φρουρός αναγνωρίζεται, αφαιρείται και εξετάζεται για να προσδιοριστεί εάν υπάρχουν καρκινικά κύτταρα. Χρησιμοποιείται σε άτομα που έχουν ήδη διαγνωστεί με καρκίνο.
Ένα αρνητικό αποτέλεσμα SLNB υποδηλώνει ότι ο καρκίνος δεν έχει εξαπλωθεί ακόμη σε κοντινούς λεμφαδένες ή άλλα όργανα.
Ένα θετικό αποτέλεσμα SLNB υποδεικνύει ότι ο καρκίνος υπάρχει στον φρουρό λεμφαδένα και ότι μπορεί να έχει εξαπλωθεί σε άλλους κοντινούς λεμφαδένες (που ονομάζονται περιφερειακοί λεμφαδένες) και, πιθανώς, σε άλλα όργανα. Αυτές οι πληροφορίες μπορούν να βοηθήσουν έναν γιατρό να προσδιορίσει το στάδιο του καρκίνου (έκταση της νόσου εντός του σώματος) και να αναπτύξει ένα κατάλληλο σχέδιο θεραπείας.

Τι συμβαίνει κατά τη διάρκεια της βιοψίας φρουρού λεμφαδένα;

Αρχικά, πρέπει να εντοπιστεί ο φρουρός λεμφαδένας (ή οι κόμβοι). Για να γίνει αυτό, ένας χειρουργός εγχέει μια ραδιενεργή ουσία, μια μπλε βαφή ή και τα δύο κοντά στον όγκο. Στη συνέχεια, ο χειρουργός χρησιμοποιεί μια συσκευή για να ανιχνεύσει λεμφαδένες που περιέχουν τη ραδιενεργή ουσία ή αναζητά λεμφαδένες που είναι βαμμένοι με τη μπλε χρωστική ουσία. Μόλις εντοπιστεί ο φρουρός λεμφαδένας, ο χειρουργός κάνει μια μικρή τομή (περίπου 1/2 ίντσας) στο υπερκείμενο δέρμα και αφαιρεί τον κόμβο.

Στη συνέχεια, ο κόμβος φρουρός ελέγχεται για την παρουσία καρκινικών κυττάρων από έναν παθολόγο. Εάν εντοπιστεί καρκίνος, ο χειρουργός μπορεί να αφαιρέσει επιπλέον λεμφαδένες, είτε κατά την ίδια διαδικασία βιοψίας είτε κατά τη διάρκεια μιας χειρουργικής διαδικασίας παρακολούθησης. Η SLNB μπορεί να γίνει σε εξωτερική βάση ή μπορεί να απαιτεί σύντομη παραμονή στο νοσοκομείο.

Η SLNB γίνεται συνήθως την ίδια στιγμή που αφαιρείται ο πρωτοπαθής όγκος. Σε ορισμένες περιπτώσεις η διαδικασία μπορεί επίσης να γίνει πριν ή ακόμα και μετά (ανάλογα με το πόσο έχουν διαταραχθεί τα λεμφικά αγγεία) αφαίρεση του όγκου.

Ποια είναι τα οφέλη της βιοψίας φρουρού λεμφαδένα;

Η SNLB βοηθά τους γιατρούς να σταδιοποιούν τον καρκίνο και να εκτιμούν τον κίνδυνο τα καρκινικά κύτταρα να έχουν αναπτύξει την ικανότητα να εξαπλώνονται σε άλλα μέρη του σώματος. Εάν ο φρουρός είναι αρνητικός για καρκίνο, ένας ασθενής μπορεί να αποφύγει πιο εκτεταμένη χειρουργική επέμβαση λεμφαδένων, μειώνοντας τις πιθανές επιπλοκές που σχετίζονται με την αφαίρεση πολλών λεμφαδένων, ενώ αποκόπτεται και η πιο πιθανή οδός διασποράς της νόσου.

Ποιες είναι οι πιθανές βλάβες της βιοψίας φρουρού λεμφαδένα;

Όλες οι χειρουργικές επεμβάσεις για την αφαίρεση λεμφαδένων, συμπεριλαμβανομένης της SLNB, μπορεί να έχουν επιβλαβείς παρενέργειες, αν και η αφαίρεση λιγότερων λεμφαδένων συνήθως συνδέεται με λιγότερες παρενέργειες, ιδιαίτερα σοβαρές, όπως το λεμφοίδημα. Οι πιθανές παρενέργειες περιλαμβάνουν:

Λεμφοίδημα ή οίδημα ιστού. Κατά τη διάρκεια της χειρουργικής επέμβασης στους λεμφαδένες, τα λεμφαγγεία που οδηγούν προς και από τον φρουρό ή ομάδα κόμβων κόβονται. Αυτό διαταράσσει την κανονική ροή της λέμφου μέσω της πληγείσας περιοχής, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε ανώμαλη συσσώρευση λεμφικού υγρού που μπορεί να προκαλέσει οίδημα. Το λεμφοίδημα μπορεί να προκαλέσει πόνο ή ενόχληση στην πληγείσα περιοχή και το υπερκείμενο δέρμα μπορεί να γίνει παχύρρευστο ή σκληρό.

Ο κίνδυνος λεμφοιδήματος αυξάνεται με τον αριθμό των λεμφαδένων που αφαιρούνται. Υπάρχει μικρότερος κίνδυνος με την αφαίρεση μόνο του φρουρού λεμφαδένα. Στην περίπτωση εκτεταμένης αφαίρεσης λεμφαδένων στη μασχάλη ή στη βουβωνική χώρα, το πρήξιμο μπορεί να επηρεάσει ολόκληρο το χέρι ή το πόδι. Επιπλέον, υπάρχει αυξημένος κίνδυνος μόλυνσης στην πάσχουσα περιοχή ή άκρο. Πολύ σπάνια, το χρόνιο λεμφοίδημα λόγω εκτεταμένης αφαίρεσης λεμφαδένων μπορεί να προκαλέσει καρκίνο των λεμφικών αγγείων που ονομάζεται λεμφαγγειοσάρκωμα.
Θύλακας διαυγούς ορώδους υγρού (seroma) ή μάζα ή εξόγκωμα που προκαλείται από τη συσσώρευση λεμφικού υγρού στο σημείο της επέμβασης
Μούδιασμα, μυρμήγκιασμα, οίδημα, μώλωπες ή πόνος στο σημείο της επέμβασης και αυξημένος κίνδυνος μόλυνσης
Δυσκολία στην κίνηση του προσβεβλημένου μέρους του σώματος
Δερματικές ή αλλεργικές αντιδράσεις στην μπλε βαφή που χρησιμοποιείται στο SNLB
Ένα ψευδώς αρνητικό αποτέλεσμα βιοψίας—δηλαδή, τα καρκινικά κύτταρα δεν φαίνονται στον φρουρό λεμφαδένα, παρόλο που έχουν ήδη εξαπλωθεί σε περιφερειακούς λεμφαδένες ή σε άλλα μέρη του σώματος. Ένα ψευδώς αρνητικό αποτέλεσμα βιοψίας δίνει στον ασθενή και στον γιατρό μια ψευδή αίσθηση ασφάλειας σχετικά με την έκταση του καρκίνου στο σώμα του ασθενούς.

Χρησιμοποιείται η βιοψία φρουρού λεμφαδένα για να βοηθήσει στη σταδιοποίηση όλων των τύπων καρκίνου; – Ενδείξεις

Όχι. Η SLNB χρησιμοποιείται πιο συχνά για να βοηθήσει στο στάδιο του καρκίνου του μαστού και του μελανώματος. Μερικές φορές χρησιμοποιείται για τη σταδιοποίηση του καρκίνου του πέους και του καρκίνου του ενδομητρίου. Ωστόσο, μελετάται με άλλους τύπους καρκίνου, συμπεριλαμβανομένων των καρκίνων του αιδοίου και του τραχήλου της μήτρας, και του παχέος εντέρου, του στομάχου, του οισοφάγου, της κεφαλής και του τραχήλου, του θυρεοειδούς και του μη μικροκυτταρικού καρκίνου του πνεύμονα.

Τι έχει δείξει η έρευνα σχετικά με τη χρήση της βιοψίας φρουρού λεμφαδένα στον καρκίνο του μαστού;

Τα καρκινικά κύτταρα του μαστού είναι πιο πιθανό να εξαπλωθούν πρώτα στους λεμφαδένες που βρίσκονται στη μασχάλη ή στην περιοχή της μασχάλης, δίπλα στον προσβεβλημένο μαστό. Ωστόσο, σε καρκίνους του μαστού κοντά στο κέντρο του θώρακα (κοντά στο στέρνο), τα καρκινικά κύτταρα μπορεί να εξαπλωθούν πρώτα στους λεμφαδένες μέσα στο στήθος (κάτω από το στέρνο, που ονομάζονται εσωτερικοί μαστικοί κόμβοι) προτού ανιχνευθούν στη μασχάλη.

Ο αριθμός των λεμφαδένων στην μασχάλη διαφέρει από άτομο σε άτομο. το συνηθισμένο εύρος είναι μεταξύ 20 και 40. Ιστορικά, όλοι αυτοί οι μασχαλιαοί λεμφαδένες αφαιρέθηκαν (σε μια επέμβαση που ονομάζεται μασχαλιαία λεμφαδένας ή ALND) σε γυναίκες που είχαν διαγνωστεί με καρκίνο του μαστού. Αυτό έγινε για δύο λόγους: για να βοηθήσει στο στάδιο του καρκίνου του μαστού και για να βοηθήσει στην πρόληψη μιας περιφερειακής υποτροπής της νόσου. (Η περιφερειακή υποτροπή του καρκίνου του μαστού εμφανίζεται όταν τα καρκινικά κύτταρα του μαστού που έχουν μεταναστεύσει σε κοντινούς λεμφαδένες προκαλούν νέο όγκο.)

Βιοψία φρουρού λεμφαδένα του μαστού. Μια ραδιενεργή ουσία και/ή μπλε χρωστική εγχέεται κοντά στον όγκο (πρώτο πλαίσιο). Το εγχυόμενο υλικό εντοπίζεται οπτικά ή/και με συσκευή που ανιχνεύει ραδιενέργεια (μεσαίο πλαίσιο). Ο(οι) φρουρός(οι) λεμφαδένες (οι πρώτοι λεμφαδένες που προσλαμβάνουν το υλικό) αφαιρούνται και ελέγχονται για καρκινικά κύτταρα (τελευταίο πάνελ).

Ωστόσο, επειδή η αφαίρεση πολλαπλών λεμφαδένων ταυτόχρονα αυξάνει τον κίνδυνο επιβλαβών παρενεργειών, ξεκίνησαν κλινικές δοκιμές για να διερευνηθεί εάν θα μπορούσαν να αφαιρεθούν μόνο οι φρουροί λεμφαδένες. Δύο τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές φάσης 3 που χορηγήθηκαν από το NCI έδειξαν ότι η SLNB χωρίς ALND είναι επαρκής για τη σταδιοποίηση του καρκίνου του μαστού και για την πρόληψη περιφερειακής υποτροπής σε γυναίκες που δεν έχουν κλινικά σημεία μετάστασης στους μασχαλιαίους λεμφαδένες, όπως ένα εξόγκωμα ή οίδημα στη μασχάλη που μπορεί να προκαλούν ενόχληση και οι οποίοι αντιμετωπίζονται με χειρουργική επέμβαση, επικουρική συστηματική θεραπεία και ακτινοθεραπεία.

Σε μια δοκιμή, στην οποία συμμετείχαν 5.611 γυναίκες, οι ερευνητές ανέθεσαν τυχαία στις συμμετέχουσες να λάβουν μόνο SLNB, ή SLNB συν ALND, μετά την επέμβαση. Οι γυναίκες στις δύο ομάδες των οποίων οι λεμφαδένες-φρουροί ήταν αρνητικοί για καρκίνο (συνολικά 3.989 γυναίκες) στη συνέχεια παρακολουθήθηκαν για 8 χρόνια κατά μέσο όρο. Οι ερευνητές δεν βρήκαν διαφορές στη συνολική επιβίωση ή στην επιβίωση χωρίς νόσο μεταξύ των δύο ομάδων γυναικών.

Η άλλη δοκιμή περιελάμβανε 891 γυναίκες με όγκους έως 5 cm στο στήθος και έναν ή δύο θετικούς φρουρούς λεμφαδένες. Οι ασθενείς ανατέθηκαν τυχαία για να λάβουν μόνο SLNB ή να λάβουν ALND μετά από SLNB. Όλες οι γυναίκες υποβλήθηκαν σε θεραπεία με ογκεκτομή και οι περισσότερες έλαβαν επίσης επικουρική συστηματική θεραπεία και θεραπεία με εξωτερική ακτινοβολία στον προσβεβλημένο μαστό. Μετά από εκτεταμένη παρακολούθηση, οι δύο ομάδες γυναικών είχαν παρόμοια 10ετή συνολική επιβίωση, επιβίωση χωρίς νόσο και περιφερειακά ποσοστά υποτροπής.

Τι έχει δείξει η έρευνα σχετικά με τη χρήση της βιοψίας φρουρού λεμφαδένα στο μελάνωμα;

Η έρευνα δείχνει ότι οι ασθενείς με μελάνωμα που έχουν υποβληθεί σε SLNB και των οποίων ο λεμφαδένας φρουρός βρέθηκε ότι είναι αρνητικοί για καρκίνο και που δεν έχουν κλινικά σημάδια ότι ο καρκίνος έχει εξαπλωθεί σε άλλους λεμφαδένες μπορούν να γλιτώσουν από πιο εκτεταμένη χειρουργική επέμβαση λεμφαδένων κατά τη στιγμή του πρωτοπαθούς όγκου μετακίνηση. Μια μετα-ανάλυση 71 μελετών με δεδομένα από 25.240 ασθενείς διαπίστωσε ότι ο κίνδυνος περιφερειακής υποτροπής των λεμφαδένων σε ασθενείς με αρνητικό SLNB ήταν 5% ή λιγότερο.

Βιοψία φρουρού λεμφαδένα σε ασθενή με μελάνωμα

Μια ραδιενεργή ουσία και/ή μπλε χρωστική εγχέεται κοντά στον όγκο (πρώτο πλαίσιο). Το εγχυόμενο υλικό εντοπίζεται οπτικά ή/και με συσκευή που ανιχνεύει ραδιενέργεια (μεσαίο πλαίσιο). Ο(οι) φρουρός(οι) λεμφαδένες (οι πρώτοι λεμφαδένες που προσλαμβάνουν το υλικό) αφαιρούνται και ελέγχονται για καρκινικά κύτταρα (τελευταίο πάνελ). Η βιοψία του φρουρού λεμφαδένα μπορεί να γίνει πριν ή μετά την αφαίρεση του όγκου.

Τα ευρήματα από τη Δοκιμή ΙΙ της Πολυκεντρικής Επιλεκτικής Λεμφαδενεκτομής (MSLT-II) επιβεβαίωσαν επίσης την ασφάλεια της SLNB σε άτομα με μελάνωμα με θετικούς λεμφαδένες φρουρούς και χωρίς κλινικές ενδείξεις συμμετοχής άλλων λεμφαδένων. Αυτή η μεγάλη τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή φάσης 3, η οποία περιελάμβανε περισσότερους από 1.900 ασθενείς, συνέκρινε το πιθανό θεραπευτικό όφελος της SLNB συν την άμεση αφαίρεση των υπολοίπων περιφερειακών λεμφαδένων (που ονομάζεται ολοκλήρωση λεμφαδενοτομής ή CLND) με την SNLB συν ενεργή παρακολούθηση, η οποία περιελάμβανε τακτική υπερηχογραφική εξέταση των υπολοίπων περιφερειακών λεμφαδένων και θεραπεία με CLND εάν ανιχνεύθηκαν σημεία πρόσθετης λεμφαδενοειδικής μετάστασης.
Μετά από διάμεση παρακολούθηση 43 μηνών, οι ασθενείς που είχαν υποβληθεί σε άμεση CLND δεν είχαν καλύτερη ειδική επιβίωση για το μελάνωμα από εκείνους που είχαν υποβληθεί σε SLNB με CLND μόνο εάν εμφανιστούν σημεία πρόσθετης λεμφαδενικής μετάστασης (86% των συμμετεχόντων και στις δύο ομάδες είχε δεν πέθανε από μελάνωμα σε ηλικία 3 ετών).

Λεμφοσπινθηρογράφημα εντόπισης και ανίχνευσης του λεμφαδένα φρουρού

Το ραδιοσημασμένο μικροκολλοειδές τεχνήτιο 99 (Tc-99) χρησιμοποιείται για την προεγχειρητική απεικόνιση αλλά και την διεγχειρητική διερεύνηση του λεμφαδένα φρουρού με την κεφαλή της γ-κάμερας.

Πλεονεκτήματα
Ελαχιστοποίηση της χειρουργικής ιστικής καταστροφής και αποφυγή οι ανεπιθύμητων συνέπειων ατελούς εξαίρεσης των λεμφαδένων.

Τεχνικές και Λήψεις
Η προεγχειρητική εντόπιση βασίζεται στο λεμφοσπινθηρογράφημα με τεχνικές SPECT ή SPECT/CT, ενώ η διεγχειρητική εντόπιση πραγματοποιείται με τον φορητό διεγχειρητικό ανιχνευτή (γ probe) και την φορητή γ camera. Ακολουθεί βιοψία του φρουρού λεμφαδένα και αναγνωρίζονται οι ασθενείς με θετικούς λεμφαδένες, ενώ αποφεύγεται η εκλεκτική λεμφαδενεκτομή σε ασθενείς χωρίς λεμφαδενική συμμετοχή. Η βιοψία διενεργείται πρίν ή αμέσως μετά τη βιοψία της βλάβης διότι μετά από την ευρεία εκτομή η αρχιτεκτονική του λεμφαγγειακού συστήματος θα διαταραχθεί.

Λαμβάνονονται λήψεις με στόχο τον ακριβή εντοπισμό του λεμφαδένα φρουρού ως προς το βάθος από την επιφάνεια του σώματος. Λαμβάνονται και καθυστερημένες λήψεις για τον εντοπισμό από λεμφαδένων δεύτερου επιπέδου, δορυφόρων ή παρένθετων μεταστάσεων, ενώ ελέγχονται και άλλες λεμφαδενικές άλυσοι για τυχόν παρουσία άλλων λεμφαδένων φρουρών με ίδια ή ασθενέστερη πρόσληψη του ραδιοφαρμάκου. Όταν η βλάβη εντοπίζεται στον κορμό οι λήψεις περιλαμβάνουν τόσο τις μασχαλιαίες χώρες όσο και τις βουβωνικές λόγω των ποικίλων ζωνών λεμφικής πραοχέτευσης. Για παρένθετους (in-transit) λεμφαδένες λαμβάνονται επιπρόσθετες λήψεις διότι η εύρεση λεμφαδένα φρουρού στην ετερόπλευρη λεμφαδενική ομάδα είναι σπάνια, αλλά πιθανή.

Διαδικασία

Η επιλογή του κατάλληλου ραδιοφαρμάκου (ενδοδερμική έγχυση σεσημασμένου ραδιοϊσοτόπου (Tc-99) γίνεται στο 1,5cm πέριξ της αρχικής βλάβης διαιρεμένου σε 4-6 κλάσματα).
1. Επιλογή της κατάλληλης θέσης χορήγησης (τα μικροκολλιειδή σωματίδια του ισοτόπου προσροφώνται από τα τοπικά υποδερμάτια λεμφαγγεία δια του ενδοθηλίου των λεμφικών τριχοειδών και απομακρύνονται μέσω του λεμφικού συστήματος προς τους πρώτους παροχετεύοντες λεμφαδένες, οπού φαγοκυτταρώνονται από τα μακροφάγα κύτταρα).
2. Επιλογή της κατάλληλης τεχνικής χορήγησης π.χ αριθμός χορηγήσεων, όγκος της χορηγούμενης δόσης και η κατάλληλη δόση (η εμφάνιση επώδυνου λευκωπού πομφού στα σημεία χορηγήσεων σηματοδοτεί την επιτυχία του λεμφοσπινθηρογραφήματος, ενώ ενδέχεται να παρουσιαστεί και έντονο άλγος στην περιοχή της έγχυσης, που διαρκεί λίγα λεπτά) και τεχνική ανίχνευσης (η πρώτη εστία ταχείας πρόσληψης και κατακράτησης του ραδιοφαρμάκου αντιπροσωπεύει τον λεμφαδένα φρουρό, όμως όταν σκιαγραφούνται περισσότερες της μίας ομάδας λεμφαδένων, ως κύρια οδός θεωρείται εκείνη που σκιαγραφήθηκε ταχύτερα και παρουσίασε τη μεγαλύτερη συγκέντρωση του ραδιοφαρμάκου).

Διάρκεια εξέτασης

Η διάρκεια της εξέτασης ποικίλει. Η ακριβής χορήγηση του ραδιοφαρμάκου σε συνδυασμό με την καλή συνεργασία του ασθενούς επιτυγχάνουν την έγκαιρη απεικόνιση του λεμφαδένα φρουρού.

Αστάθμητος παράγοντας είναι η βατότητα του λεμφαγγειακού δικτύου, η οποία διευκολύνεται με τοπικές μαλάξεις ολίγων λεπτών στις περιοχές έγχυσης του ραδιοφαρμάκου.

Ανεπιθύμητες ενέργειες
Δεν υπάρχουν.

Προετοιμασία ασθενούς
Δεν απαιτείται ιδιαίτερη προετοιμασία.

Λεμφοσπινθηρογράφημα για την διάγνωση λεμφοιδήματος

Ως λεμφοίδημα χαρακτηρίζεται η κλινική εκδήλωση ανεπαρκείας ή διαταραχής παροχέτευσης της λεμφικής κυκλοφορίας με αποτέλεσμα τη συσσώρευση πρωτεϊνών και κυττάρων στον διάμεσο ιστό που εκδηλώνεται με μορφή οιδήματος. Το λεμφικό υγρό που συσσωρεύεται προκαλεί διόγκωση της περιοχής που παρουσιάζει αυτή τη δυσλειτουργία. Tο δέρμα είναι ευαίσθητο και επιρρεπές σε πληγές και μολύνσεις, ενώ με πίεση στο δέρμα εμφανίζεται χαρακτηριστικό εντύπωμα που εξαφανίζεται μετά την παύση της, ενώ στα δάκτυλα των ποδών το σημείο Stemmer είναι θετικό.

Διακρίνονται τέσσερα στάδια

1. Το υποκλινικό στάδιο (στάδιο 0) όπου είναι μειωμένη η λειτουργία του λεμφικού συστήματος χωρίς όμως να εκδηλώνεται πρήξιμο στο άκρο

2. το πρώτο στάδιο(στάδιο I) όπου το οίδημα είναι φανερό αλλά μειώνεται με την ανύψωση του άκρο

3. το δεύτερο στάδιο (στάδιο II) όπου το οίδημα δεν είναι πια ζυμώδες δεν μειώνεται με την ανύψωση του άκρου και υπάρχει σκλήρυνση του δέρματος του άκρου

4. το τρίτο στάδιο(στάδιο III) που το λεμφοίδημα κατατάσσεται πλέον σε μία πιο χρόνια φάση και ονομάζεται ελεφαντίαση.

Πλεονεκτήματα

Η ραδιοϊσοτοπική λεμφαγγειογραφία πιστοποιεί την διάγνωση.

Στην διαφορική διάγνωση περιλαμβάνεται η φλεβική ανεπάρκεια ενώ σε αμφοτερόπλευρο οίδημα περιλαμβάνονται συστηματικά αίτια όπως καρδιακή ανεπάρκεια, νεφρική ανεπάρκεια, υποπρωτειναιμία, μυξοίδημα και άλλες παθήσεις. Η μαγνητική τομογραφία επικουρικά συμβάλει στην παρακολούθησης της εξέλιξης του λεμφοιδήματος.

Keywords
breast cancer; sentinel lymph node biopsy (SLNB); melanoma; cancer

Ενδεικτική βιβλιογραφία
1. Mehralivand S, van der Poel H, Winter A, et al. Sentinel lymph node imaging in urologic oncology. Translational Andrology and Urology 2018; 7(5):887-902. [PubMed Abstract]
2. Renz M, Diver E, English D, et al. Sentinel lymph node biopsies in endometrial cancer: Practice patterns among gynecologic oncologists in the United States. Journal of Minimally Invasive Gynecology 2019 Apr 10. pii: S1553-4650(19)30184-0. [PubMed Abstract]
3. Reneé Franklin C, Tanner EJ III. Where are we going with sentinel lymph node mapping in gynecologic cancers? Current Oncology Reports 2018; 20(12):96. [PubMed Abstract]
4. Chen SL, Iddings DM, Scheri RP, Bilchik AJ. Lymphatic mapping and sentinel node analysis: current concepts and applications. CA: A Cancer Journal for Clinicians 2006; 56(5):292–309. [PubMed Abstract]
5. Krag DN, Anderson SJ, Julian TB, et al. Sentinel-lymph-node resection compared with conventional axillary-lymph-node dissection in clinically node-negative patients with breast cancer: overall survival findings from the NSABP B-32 randomised phase 3 trial. Lancet Oncology 2010; 11(10):927–933. [PubMed Abstract]
6. Giuliano AE, Hunt KK, Ballman KV, et al. Axillary dissection vs no axillary dissection in women with invasive breast cancer and sentinel node metastasis: a randomized clinical trial. JAMA: The Journal of the American Medical Association 2011; 305(6):569–575. [PubMed Abstract]
7. Giuliano AE, Ballman KV, McCall L, et al. Effect of axillary dissection vs no axillary dissection on 10-year overall survival among women with invasive breast cancer and sentinel node metastasis: The ACOSOG Z0011 (Alliance) randomized clinical trial. JAMA 2017; 318(10):918-926. [PubMed Abstract]
8. Valsecchi ME, Silbermins D, de Rosa N, Wong SL, Lyman GH. Lymphatic mapping and sentinel lymph node biopsy in patients with melanoma: a meta-analysis. Journal of Clinical Oncology 2011; 29(11):1479–1487. [PubMed Abstract]
9. Faries MB, Thompson JF, Cochran AJ, et al. Completion dissection or observation for sentinel-node metastasis in melanoma. New England Journal of Medicine 2017; 376(23):2211-2222. [PubMed Abstract]

Το άρθρο Λεμφοσπινθηρογράφημα εμφανίστηκε πρώτα στο Numed.